ប្រវត្តិនៃរេស៊ីស្តង់ (Resistor) ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធទៅនឹងការអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអគ្គិសនី។ រេស៊ីស្តង់ គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅក្នុងសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិច ដែលប្រើសម្រាប់គ្រប់គ្រងលំហូរនៃចរន្តអគ្គិសនី។ នេះជាការមើលលម្អិតអំពីប្រវត្តិ និងការវិវត្តនៃរេស៊ីស្តង់៖
- Georg Simon Ohm (1827): គំនិតនៃតម្លៃរេស៊ីស្តង់ត្រូវបានពិពណ៌នាជាផ្លូវការជាលើកដំបូងដោយរូបវិទូជនជាតិអាឡឺម៉ង់ Georg Simon Ohm ក្នុងឆ្នាំ ១៨២៧។ ការងាររបស់ Ohm បាននាំឱ្យមានការបង្កើត **ច្បាប់អូម** ដែលចែងថាលំហូរចរន្តអគ្គិសនី តាមរយៈអង្គធាតុចំលង (Conductor) រវាងពីរចំនុច គឺសមាមាត្រដោយផ្ទាល់ទៅនឹងវ៉ុលនៅសងខាងចំនុចទាំងពីរ ប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពនៅតែថេរ។ ទំនាក់ទំនងនេះត្រូវបានបង្កើតចេញជារូបមន្ត
V = I x R
ដែល V: ជាតង់ស្យុងអគ្គិនី គិតជាវ៉ុល (V)
I : ជាចរន្តអគ្គិសនី គិតជា អំពែ (A)
R: ជាតម្លៃរេស៊ីស្តង់ គិតជា អូម (Ω)
- វត្ថុធាតុដើម (សតវត្សទី១៩)៖ នៅសម័យដំបូងនៃការពិសោធន៍អគ្គិសនី វត្ថុធាតុដូចជាកាបូន(carbon) ក្រាហ្វិត(graphite) និងលោហធាតុ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីបង្កើតរេស៊ីស្តង់។ សមា្ភរៈទាំងនេះអាចមានរូបរាងជាកំណាត់មូលទ្រវែង ឬជាខ្សែភ្លើង ដើម្បីកំណត់លំហូរចរន្តអគ្គិសនីនៅក្នុងសៀគ្វី ដោយមានប្រសិទ្ធភាពវាជាឧបករណ៍ទប់ស្កាត់លំហូរចរន្តអគ្គិសនីដំបូង។
- Wire-Wound Resistors (ចុងសតវត្សទី១៩ ដល់ដើមសតវត្សទី២០) ៖ នៅពេលដែលប្រព័ន្ធអគ្គិសនីកាន់តែស្មុគស្មាញ តម្រូវការសម្រាប់រេស៊ីស្តង់ស្តង់ដារបានកើនឡើង។ រេស៊ីស្តង់ស្តង់ដារដំបូងគេគឺ ប្រដាប់ទប់ខ្សែលួស ដែលផលិតដោយខ្សែភ្លើងស្តើង (ជាធម្មតាធ្វើពីលោហៈដែលមានតម្លៃរេស៊ីស្តង់ខ្ពស់ដូចជា នីកែល-ក្រូមីញ៉ូម alloy) ជុំវិញស្នូលសេរ៉ាមិច ប្លាស្ទិក ឬកញ្ចក់។ រេស៊ីស្តង់ទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងវិទ្យុ ទូរលេខ និងឧបករណ៍អគ្គិសនីផ្សេងៗទៀត។
Wire-Wound Resistors
Adjustable resistors
- រេស៊ីស្តង់នឹងសមាសធាតុកាបូន (១៩៣០-១៩៥០)៖ ជាមួយនឹងការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាវិទ្យុ និងទូរគមនាគមន៍ មានតម្រូវការសម្រាប់រេស៊ីស្តង់ដែលមានទំហំតូចជាង និងអាចជឿទុកចិត្តបាន។ នេះបាននាំឱ្យមានការអភិវឌ្ឍនៃរេស៊ីស្តង់ សមាសភាពកាបូន។ ទាំងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការលាយកាបូន (graphite) ជាមួយនឹងឧបករណ៍ចង និងបង្កើតវាឱ្យទៅជារាងស៊ីឡាំង ជាមួយនឹងដែកនាំមុខដែលភ្ជាប់នៅចុងទាំងពីរ។ ប្រដាប់ទប់សមាសធាតុកាបូនត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិច ដោយសារតម្លៃទាប និងមានភាពបត់បែន។
- រេស៊ីស្តង់ Metal Film and Carbon Film ៖ នៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យាបានបន្តវិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ រេស៊ីស្តង់ក៏ដូច្នោះដែរ។ រេស៊ីស្តង់ដែកធ្វើពីលោហធាតុ ផលិតដោយការដាក់ខ្សែស្តើងនៃលោហៈទៅលើស្រទាប់ខាងក្រោមសេរ៉ាមិច ផ្តល់នូវភាពជាក់លាក់ និងស្ថេរភាពប្រសើរជាង បើធៀបនឹងប្រដាប់ទប់សមាសធាតុកាបូន។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ រេស៊ីស្តង់ Carbon Film ដែលប្រើស្រទាប់កាបូនស្តើង បានផ្តល់ដំណើរការល្អប្រសើរសម្រាប់កម្មវិធីមួយចំនួន។
រេស៊ីស្តង់ Metal Film
រេស៊ីស្តង់ Carbon Film
- រេស៊ីស្តង់ Surface-Mount (១៩៨០-បច្ចុប្បន្ន) : ការកើនឡើងនៃសៀគ្វីរួមបញ្ចូលគ្នា និងការបង្រួបបង្រួមនៃធាតុផ្សំអេឡិចត្រូនិចក្នុងទសវត្ស១៩៨០ បាននាំឱ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យាលើផ្ទៃ (SMT)។ រេស៊ីស្តង់ Surface-mount មានទំហំតូចជាងប្រភេទរេស៊ីស្តង់ ឆ្លងកាត់រន្ធបែបប្រពៃណី ហើយត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់ផ្សា ដោយផ្ទាល់ទៅលើផ្ទៃនៃបន្ទះសៀគ្វី (Printed Circuit Boards (PCBs))។ ភាពជឿនលឿននេះអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកដែលបង្រួមអោយមានទំហំតូចជាងមុន និងមានភាពស្មុគស្មាញជាងមុនបាន។
SMD Resistors
- រេស៊ីស្តង់ Precision ៖ តំរូវការសម្រាប់គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិចដែលត្រឹមត្រូវ និងអាចទុកចិត្តបាន បានជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍នៃប្រដាប់ទប់ភាពជាក់លាក់ ដែលត្រូវបានផលិតឡើងដើម្បីឱ្យមានតម្លៃអូមធំ (កំរិតល្អៀងតិចជាង ±០.០១%)។ ឧបករណ៍ទប់ទល់ទាំងនេះមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងកម្មវិធីដែលការគ្រប់គ្រងចរន្តអគ្គិសនីមានភាពជាក់លាក់មានសារៈសំខាន់ ដូចជានៅក្នុងឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រ និងឧបករណ៍អូឌីយ៉ូ(បញ្ចេញសំឡេង) ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។
- រេស៊ីស្តង់ Thin Film និង Thick Film **៖ សព្វថ្ងៃនេះ រេស៊ីស្តង់ត្រូវបានផលិតឡើងដោយប្រើបច្ចេកទេសទំនើបៗជាច្រើន រួមទាំងការទម្លាក់thin-film and thick-film ។ រេស៊ីស្តង់Thin-film ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការដាក់ស្រទាប់ស្តើងខ្លាំងនៃវត្ថុធាតុធន់ (Resistive material) ទៅនឹងស្រទាប់ខាងក្រោមដែលមានអ៊ីសូឡង់ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានភាពជាក់លាក់ និងស្ថេរភាពខ្ពស់។ រេស៊ីស្តង់ Thick-film ត្រូវបានផលិតដោយការលាបវត្ថុធាតុធន់ទៅនឹងស្រទាប់ខាងក្រោម ហើយបន្ទាប់មកបាញ់វាទៅក្នុងឡដុត ដែលមានតម្លៃមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ផលិតកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ។
- រេស៊ីស្តង់ប្រែប្រួល ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាPotentiometers និង Rheostats អនុញ្ញាតឱ្យលៃតម្រូវតម្លៃអូមបាននៅក្នុងសៀគ្វីមួយ។ ទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់តាំងពីដើមសតវត្សទី២០ ហើយជាទូទៅត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងឧបករណ៍ដូចជា ការគ្រប់គ្រងកម្រិតសំឡេង និងសៀគ្វីលៃតម្រូវ( volume controls and tuning circuits)។
រេស៊ីស្តង់ គឺជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់នៅក្នុងសៀគ្វីអេឡិចត្រូនិចស្ទើរតែទាំងអស់ ចាប់ពីឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្ទះសាមញ្ញ រហូតដល់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដ៏ស្មុគស្មាញ។ ការអភិវឌ្ឍន៍នៃរេស៊ីស្តង់បានស្របគ្នាទៅនឹងការរីកចម្រើននៃឧស្សាហកម្មអេឡិចត្រូនិច ដោយមានការច្នៃប្រឌិតថ្មីនៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យា រេស៊ីស្តង់បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យមានទំហំតូច និងបង្កើនភាពសុក្រិត ជឿជាក់នៃឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិច។
សព្វថ្ងៃនេះ រេស៊ីស្តង់បន្តវិវឌ្ឍ ដោយមានការស្រាវជ្រាវជាបន្តទៅលើសម្ភារៈ និងបច្ចេកទេសផលិតថ្មីៗ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដែលកំពុងរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរ។ មិនថានៅក្នុងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ឬឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រទំនើបទេ រេស៊ីស្តង់នៅតែជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃវិស្វកម្មអគ្គិសនី។
បញ្ជាក់:
រាល់រូបភាពដែលបានដកស្រង់យកមកប្រើក្នុងអត្តបទនីមួយៗ តែងមានការបញ្ជាក់ពីប្រភពដើម (សូមចុចលើរូបភាពដើម្បីចូលមើល)។
All images used in this website are always credited to the source (please click on each image to see)។
បន្ទាប់ពីទស្សានាអត្តបទ មេរៀន រឺគម្រោងខាងលើនេះរួច សូមបញ្ជាក់ពីៈ ការពេញចិត្តរបស់អ្នក ដោយចុចលើសញ្ញា❤️ និង👍 និងផ្តល់ជាមតិយោបល់ ដើម្បីការអភិវឌ្ឍ។ សូមអរគុណ 🙏🙂