គ្រឿងបរិក្ខាអេឡិចត្រូនិកៈ Electronic Components
ប្រភពតង់ស្យុង: Voltage Source
ថ្មពិល រឺអាគុយៈ Battery
ឌីយ៉ូតពន្លឺៈ Light Emitting Diode (LED)
រេស៊ីស្តង់ៈ Resistor
ខ្សែភ្លើងៈ Wire
បន្ទះតសៀគ្វី រឺ បន្ទះសៀគ្វីពិសោធន៍ៈ Breadboard
អាណូតៈ Anode
កាតូតៈ Cathode
វិជ្ជមាន: Positive
អវិជ្ជមានៈ Negative
ប៉ូលៈ Polarity
ទន្លាក់តង់ស្យុងទិសស្រប: Forward voltage drop
ច្បាប់អូមៈ Ohm's law
តង់ស្យុងទិសស្រប: Forward voltage
គំនូសតាង/ ប្លង់ /សេម៉ាៈ Schematic
សៀគ្វីៈ Circuit
សៀគ្វីតជាខ្នែងៈ Parallel Circuits
ប្រដាប់ភ្ជាប់ថ្មពិលៈ Battery holder
ត្រង់ស៊ីស្ទ័រៈ Transistor
រេស៊ីស្តង់ពន្លឺៈ LDR (Light Dependent Resistor) រឺ Photoresistor
ជំរាបសួរអ្នករៀនអេឡិចត្រូនិកទាំងអស់គ្នា!
សូមស្វាគមន៍មកកាន់សៀគ្វីទីបួនរបស់យើង។ ឥឡូវនេះ អ្នកបានយល់ពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការភ្ជាប់ LED និងរេស៊ីស្តង់ហើយ ដល់ពេលដែលយើងត្រូវបន្ថែមគ្រឿងបរិក្ខាថ្មីមួយទៀតដែលនឹងធ្វើឱ្យសៀគ្វីរបស់អ្នកមានលក្ខណៈអន្តរកម្ម។
ថ្ងៃនេះ យើងនឹងគ្រប់គ្រង ភ្លើង LED ដោយប្រើប៊ូតុងចុច (Push Button Controlled LED)។ សៀគ្វីនេះនឹងណែនាំអ្នកពីរបៀបប្រើប្រាស់ ប៊ូតុងចុច ជាកុងតាក់អេឡិចត្រូនិច ដើម្បីបើកបិទអំពូល LED របស់អ្នកដោយដៃផ្ទាល់ (Manual)។
អ្នកនឹងរៀនពីរបៀបដែលប៊ូតុងមួយអាច "បិទ" ឬ "បើក" ផ្លូវសម្រាប់ចរន្តអគ្គិសនីហូរ ដែលជាគោលការណ៍មូលដ្ឋានដ៏សំខាន់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកជាច្រើន។ នេះជាជំហានដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយឆ្ពោះទៅរកការយល់ដឹងពីរបៀបដែលឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ប៊ូតុងផ្សេងៗ ដំណើរការ។
តោះ! ចាប់ផ្ដើមស្វែងយល់ និងបង្កើតទាំងអស់គ្នា!
បំភ្លឺអំពូល LED ដោយប្រើប៊ូតុងចុច (Push Button Controlled LED)
សៀគ្វីនេះនឹងណែនាំអ្នកពីរបៀបប្រើប្រាស់ ប៊ូតុងចុច (Push Button) ជាកុងតាក់ ដើម្បីបញ្ជាការបើកបិទអំពូល LED។ វាជាជំហានដំបូងដ៏ល្អក្នុងការយល់ដឹងពីការគ្រប់គ្រងសៀគ្វីដោយដៃ។
ស្វែងយល់ពីរបៀបភ្ជាប់ និងប្រើប្រាស់ ប៊ូតុងចុច នៅក្នុងសៀគ្វី។
យល់ដឹងពីដំណើរការនៃ "សៀគ្វីចំហ" (Open Circuit) និង "សៀគ្វីបិទ" (Closed Circuit)។
បង្កើតសៀគ្វីសាមញ្ញមួយដែលអាចបញ្ជាដោយដៃ។
New GPS Map Navigation Smart Watch Men Women Amoled Screen 3ATM Waterproof Sport SmartWatch Compass NFC BT Call Watches Men
មុននឹងចាប់ផ្តើម សូមប្រាកដថាអ្នកមានសម្ភារៈ និងគ្រឿងបរិក្ខាអេឡិចត្រូនិកដូចខាងក្រោមនេះ៖
អំពូល LED: ១ គ្រាប់ (ពណ៌ណាក៏បាន)។
រេស៊ីស្តង់ 1 kOhm: ១ គ្រាប់ (សម្រាប់ LED)។
ប៊ូតុងចុច (Push Button): ១គ្រាប់ (ប្រភេទ Momentary Push Button ដែលមាន ៤ ជើង ឬ ២ ជើងក៏បាន)។
ថ្មពិល 9V: ១គ្រាប់។
ប្រដាប់ភ្ជាប់ជើងថ្មពិល: ១ ។
បន្ទះសៀគ្វីពិសោធន៍ (Breadboard): ១។
ខ្សែភ្លើងតូចៗសម្រាប់ភ្ជាប់ (Jumper Wires): ៣-៤ ខ្សែ។
អំពូល LED មានប៉ូល (+/-)។ ជើងវែងជាងគេគឺ វិជ្ជមាន (អាណូត) (+) ហើយជើងខ្លីជាងគេគឺ អវិជ្ជមាន (កាតូត) (-)។
រេស៊ីស្តង់ (Resistor): ដូចគម្រោងមុនដែរ រេស៊ីស្តង់នេះគឺចាំបាច់ដើម្បីការពារ LED របស់អ្នកពីការឆេះខូចដោយសារចរន្តហូរចូលច្រើនពេក។
ប៊ូតុងចុច (Push Button): ប្រភេទ Momentary Push Button ប៊ូតុងប្រភេទនេះនឹងភ្ជាប់សៀគ្វីនៅពេលអ្នកចុចវា ហើយផ្តាច់វិញនៅពេលអ្នកលែងដៃ។
ថ្ម 9V ងាយស្រួលប្រើសម្រាប់គម្រោងតូចៗបែបនេះ។
Breadboard គឺជាឧបករណ៍ដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ភ្ជាប់សមាសធាតុដោយមិនបាច់ soldering។ រន្ធរបស់វាត្រូវបានភ្ជាប់ខាងក្នុងជាជួរៗ (ជាទូទៅជួរវែងៗសម្រាប់ វិជ្ជមាន(+) /អវិជ្ជមាន(-) និងជួរខ្លីៗសម្រាប់សមាសធាតុផ្សេងៗ)។
គំនូសតាងនៃសៀគ្វីបំភ្លឺអំពូល LED ដោយប្រើប៊ូតុងចុច
សៀគ្វីបំភ្លឺអំពូល LED ដោយប្រើប៊ូតុងចុច (ប្រើបន្ទះតសៀគ្វី)
សៀគ្វីបំភ្លឺអំពូល LED ដោយប្រើប៊ូតុងចុច
បន្ទះសៀគ្វីបំភ្លឺអំពូល LED ដោយប្រើប៊ូតុងចុច
សូមធ្វើតាមជំហានទាំងនេះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន៖
ដាក់ LED: ដាក់អំពូល LED ទៅលើ Breadboard (ជើងវែង វិជ្ជមាន (+), ជើងខ្លី អវិជ្ជមាន (-)។
ភ្ជាប់រេស៊ីស្តង់ទៅ LED: ភ្ជាប់រេស៊ីស្តង់ 220 Ohm មួយចំហៀងទៅនឹងជើង វិជ្ជមាន (+) របស់ LED។
ដាក់ប៊ូតុងចុច: ដាក់ប៊ូតុងចុចទៅលើ Breadboard ដោយត្រូវប្រាកដថាជើងរបស់វាស្ថិតនៅរន្ធដាច់ពីគ្នា (បើ ៤ ជើង ត្រូវដាក់ឲ្យជើងពីរទល់មុខគ្នាម្ខាង រួចពីរទៀតទល់មុខគ្នាមួយចំហៀងទៀត)។
ភ្ជាប់ប៊ូតុងទៅរេស៊ីស្តង់/ថ្មពិល: ភ្ជាប់ចុងម្ខាងទៀតនៃរេស៊ីស្តង់ (ដែលភ្ជាប់នឹង LED) ទៅនឹងជើងម្ខាងរបស់ប៊ូតុងចុច។
ភ្ជាប់ វិជ្ជមាន របស់ថ្មពិល: ភ្ជាប់ខ្សែ វិជ្ជមាន (+) របស់ថ្មពិលទៅនឹងជើងម្ខាងទៀតរបស់ប៊ូតុងចុច (ដែលត្រូវនឹងជើងដែលភ្ជាប់ទៅនឹងរេស៊ីស្តង់នៅពេលចុចប៊ូតុង)។
ភ្ជាប់ អវិជ្ជមាន របស់ថ្មពិល: ភ្ជាប់ខ្សែ អវិជ្ជមាន (-) របស់ថ្មពិលទៅនឹងជើង អវិជ្ជមាន (-) របស់ LED ។
សាកល្បង: នៅពេលអ្នកចុចប៊ូតុង អំពូល LED គួរតែភ្លឺ។ នៅពេលអ្នកលែងដៃ អំពូលនឹងរលត់វិញ។
ដើម្បីយល់ពីរបៀបដែលសៀគ្វីនេះដំណើរការ សូមគិតអំពីលំហូរនៃចរន្តអគ្គិសនី៖
នៅពេលប៊ូតុងមិនទាន់ចុច (Open Circuit):
ផ្លូវសម្រាប់ចរន្តអគ្គិសនីគឺមិនទាន់ពេញលេញនោះទេ។ ប៊ូតុងចុចដើរតួជា "ស្ពាន" ដែលនៅពេលមិនទាន់ចុច គឺវាត្រូវបាន "លើក" ឡើង ធ្វើឲ្យមានចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងផ្លូវ។
ជាលទ្ធផល ចរន្តមិនអាចហូរពីថ្មពិល ឆ្លងកាត់ប៊ូតុង ទៅកាន់ LED បានឡើយ។ នេះហើយជាអ្វីដែលយើងហៅថា "បើកសៀគ្វី" (Open Circuit)។ អំពូល LED ក៏មិនភ្លឺដែរ។
នៅពេលប៊ូតុងត្រូវបានចុច (Closed Circuit):
នៅពេលអ្នកចុចប៊ូតុងចុះ ប៊ូតុងនោះនឹងភ្ជាប់ចន្លោះប្រហោងនៅក្នុងផ្លូវចរន្ត ដែលធ្វើឲ្យផ្លូវនោះពេញលេញ។
ពេលនោះ ចរន្តអគ្គិសនីអាចហូរយ៉ាងរលូនពីជើង Positive (+) របស់ថ្មពិល ឆ្លងកាត់ប៊ូតុងចុច ទៅកាន់រេស៊ីស្តង់ ចូលទៅក្នុងជើង Positive (+) របស់ LED ចេញពីជើង Negative (-) របស់ LED ហើយត្រឡប់ចូលទៅជើង Negative (-) របស់ថ្មពិលវិញ។
នេះហើយជាអ្វីដែលយើងហៅថា "បិទសៀគ្វី" (Closed Circuit) ដែលអនុញ្ញាតឲ្យ LED ភ្លឺ។
ខ្ញុំសង្ឃឹមថាឯកសារនេះនឹងផ្តល់នូវការអប់រំ (ទ្រឺស្តី+អនុវត្ត) ដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកសិក្សាអេឡិចត្រូនិកទាំងអស់គ្នា។
រាល់ចម្ងល់ និងមតិយោបល់របស់អ្នកទាំងអស់គ្នា អាចទាក់ទងមកខ្ញុំតាមៈ https://t.me/bet_cam_dotcom ឬ តាម comment ក្នុងបណ្ណាញសង្គម :)
រៀបរៀងដោយ: ថេត យ៉ាទិត្យ
Electronics Instructor
STEAM Coordinator
រក្សាសិទ្ធិដោយៈ បាត់ដំបងបច្ចេកវិទ្យាវិទ្យាអេឡិចត្រូនិក
ចុះផ្សាយ: បាត់ដំបង, ១៥.០៧.២០២៦